KURAS

Nasıl çalışır?

KURAS, konuma özgü iklim verisini bitkilerin kaynaklarda bildirilen özellikleriyle birleştiren deterministik bir karar destek sistemidir. Analiz sırasında yapay zekâ tahmini yapılmaz; bütün kurallar önceden tanımlanmış ve sürümlüdür.

  1. 01

    Konum ve iklim profili

    Seçtiğiniz il merkezi ya da haritada işaretlediğiniz proje alanı için 1991–2020 dönemini kapsayan 30 yıllık iklim profili çıkarılır. Profil; aylık yağış, referans evapotranspirasyon (ET₀) ve yıllık en düşük sıcaklık dizilerinden oluşur ve Copernicus ERA5-Land / ERA5 yeniden analiz verilerinden saatlik çözünürlükte hesaplanır.

  2. 02

    Taksonomik eşleştirme

    Girdiğiniz Türkçe, piyasa ya da bilimsel ad, doğrulanmış bir ad kaydında tür düzeyinde eşleştirilir. Belirsiz adlarda sistem tahmin yürütmez; doğru taksonu sizin seçmeniz istenir. Bir bitkinin eski ve güncel bilimsel adları birbirine bağlanır. Çeşide özgü kaynak yoksa çeşit, kendi türünün değerlerini alır ve bu ayrıntıda belirtilir; veri başka bir türe ya da cinse aktarılmaz.

  3. 03

    Kaynak sentezi

    Her bitki için Bakanlık il rehberleri, Türkiye’den akademik yayınlar, kurumsal rehberler ve uluslararası bahçecilik veri tabanlarındaki kayıtlar bir araya getirilir. Kaynaklar farklı sınıflar bildirdiğinde, kaynak aileleri ve yayın bağlamı gözetilerek önceden tanımlanmış, sürümlü karar kurallarıyla tek bir sınıf ya da aralık belirlenir; karşıt kayıtlar silinmez, ayrıntıda gösterilir.

  4. 04

    Yerel su ihtiyacı modeli

    Bitkinin kaynaklardaki su sınıfı, konumun yaz aylarındaki atmosferik su talebi ve etkili yağışla birlikte değerlendirilir. Model aylık su açığını hesaplar ve sonucu beş kademeli göreli bir ölçeğe (damlalar) dönüştürür. Ölçek, 81 il merkezinin 30 yıllık iklimine göre ayarlanmıştır: tipik bir Türkiye yazında yerel sonuç kaynaktaki sınıfa eşittir; daha yağışlı ya da serin yerlerde düşer, daha sıcak ve kurak yerlerde yükselir. Sonuç litre ya da sulama programı değil, aynı projedeki bitkileri karşılaştırmaya yarayan göreli bir göstergedir.

  5. 05

    Kış uyumu modeli

    Bitkinin kaynaklarda bildirilen soğuğa dayanım sınırı, konumun 30 yıllık kış minimumlarıyla karşılaştırılır ve aradaki güvenlik payına göre kış riski sınıflanır. Böylece aynı bitki her şehirde farklı sonuç alabilir.

  6. 06

    Karar desteği ve rapor

    Su ihtiyacı ve kış uyumu birlikte genel bir sonuca dönüştürülür; kuraklık dayanımı ayrı bir bilgi olarak gösterilir. Bitkiler ayrıca su isteklerine göre sulama bölgelerine (hidrozon) gruplanır. Her sonucun gerekçesi ve kaynakları ayrıntı panelinde ve indirilebilir PDF/Excel raporunda yer alır.

Sonuçları okurken

  • Göreli sonuçlar: Damlalar, aynı proje içindeki bitkileri karşılaştırmak içindir; sulama miktarı değildir.
  • Bilinmeyen değer: “Veri yok”, düşük su ihtiyacı ya da güvenli kış anlamına gelmez; yalnız güvenilir kaynak bulunamadığını gösterir.
  • Kapsam dışı: Toprak, pH, eğim, bakım, sulama sistemi ve parsel mikroiklimi değerlendirilmez.
  • Çözünürlük: İklim verisi yaklaşık 9 km’lik ızgaraya dayanır; vadi tabanı gibi yerel don cepleri tam yansımayabilir.
Analize başlaKURAS bir karar destek aracıdır; sonuçlar sulama reçetesi veya resmî onay değildir.